+995 579 671771 [email protected]
Nike – Just Do It – შექმნისა და წარმატების ისტორია

Nike – Just Do It – შექმნისა და წარმატების ისტორია

Nike შეიქმნა 1964 წელს, ამერიკელი სტუდენტის – ფილ ნაიტისა და მწვრთნელ ბილ ბაუერმენის მიერ. მათ ერთმანეთი გაიცნეს ორეგონის შტატის უნივერსიტეტში.

სწორად გათვლილი მარკეტინგული გადაწყვეტილებების მეშვეობით, Nike-მა კონკურენცია გაუწია, იმ დროისათვის არსებულ ძლიერ ბრენდებს.

ბილ ბაუერმანი იყო ამერიკაში ერთ–ერთი ცნობილი მწვრთნელი მძლეოსნობაში, ფილ ნაიტი კი იყო უნივერსიტეტის სტუდენტი და მისი გუნდის წევრი.

ბაუერმანი არ ეძებდა უკვე ცნობილ სპორტსმენებს, ის  სირბილში ავარჯიშებდა სტუდენტებს.

1972 წელს ის მიიწვიეს ამერიკის მსუბუქი მძლეოსნობის ოლიმპიური ნაკრების მწვრთნელის თანამდებობაზე.

იმ პერიოდში სპორტსმენებს პრაქტიკულად არ ჰქონდათ სპორტული ფეხსაცმლის არჩევანის საშუალება.

ამ პრობლების გადასაჭრელად ნაიტმა შეადგინა გეგმა, რომლის მიხედვითაც გადაწყვიტა შეექმნა ხარისხიანი სპორტული ფეხსაცმელი, რომელიც შეიკერებოდა აზიაში და გაიყიდებოდა ამერიკაში ხელმისაწვდომ ფასად.

აზიურ მწარმოებლად შეარჩია იაპონია, რადგან აქ წარმოება ჯდებოდა იაფი.

1963 წელს ნაიტი გაემგზავრა იაპონიაში და გააფორმა ხელშეკრულება იაპონურ ქარხანასთან, რომელიც შექმნიდა მაღალხარისხიან სპორტულ ფეხსაცმელს ამერიკაში გასაყიდად.

ამერიკაში დაბრუნების შემდეგ ნაიტმა სარბენ ბილიკთან ახლოს, პირდაპირ სატვირთო მანქანიდან დაიწყო ფეხსაცმლის გაყიდვა.

მან გამოიმუშავა 800 დოლარი, ხოლო რამდენიმე წყვილი გაუგზავნა თავის მწვრთნელს-ბილ ბაუერმანს, რომელიც მაშინვე დაინტერესდა ამ საქმით და თავისი სტუდენტის პარტნიორი გახდა.

მოკლე ხანში მათ აიყვანეს პირველი თანამშრომელი – ჯეკ ჯონსონი, რომელიც გაყიდვების მენეჯერი გახდა.

1966 წელს კალიფორნიის შტატის ქალაქ სანტა-მონიკაში გახსნეს Nike-ის პირველი მაღაზია.

მნიშვნელოვანი მოვლენა Nike-ის ისტორიაში მოხდა 1971 წელს, როდესაც სტუდენტმა -კაროლინ დევიდსონმა 30 დოლარად შექმნა კომპანიის ცნობილი ლოგო.

1984 წელს  Nike დებს ხელშეკრულებას კალათბურთის ვარსკვლავთან მაიკლ ჯორდანთან.

კომპანია Nike ამით არ კმაყოფილდება და უშვებს ახალ რეკლამას, სადაც იგი წარმოდგენილია როგორც სპორტული ფეხსაცმლის, ტანსაცმლის, საათების და სხვა სპორტული აქსესუარების გლობალური სპორტული კორპორაცია.

კომპანიის ისტორიაში იყო ჩავარდნებიც, სკანდალებიც და აღმასვლებიც.

კომპანია აგრძელებს ცნობილი სპორტსმენების სპონსორობას, აწყობს საკუთარ სპორტულ შეჯიბრებებს და ქმნის ახალ–ახალ, რევოლუციურ სპორტულ ფეხსაცმელს.

დღესაც, მიუხედავად იმისა, რომ იგი არის ლიდერი სპორტულ ბრენდებს შორის, აწარმოებს აქტიურ, პროფესიონალურ, შთამბეჭდავ სარეკლამო კამპანიას.

1980-იანი წლების ბოლოს, მარკეტინგის დეპარტამენტმა იცოდა, რომ კონკურენცია მაღალი იყო ბაზარზე და გადაწყვიტა გაეკეთებინა კამპანია, რომელიც გაზრდიდა მათ გაყიდვებს.

Just Do It – ეს გახდა ჰიტი, 1988 წელს დაწყებული კამპანია ძალიან წარმატებული იყო კომპანიისთვის, მისი გაყიდვების რაოდენობა $ 800 მილიონამდე გაიზრდა, 1998 წლისათვის გაყიდვებმა 9,2 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა.

სწორედ ამ სლოგანის წყალობით გახდა Nike ბაზრის ლიდერი.

2018 წლის 5 სექტემბერს Nike-მა კომპანიის 30 წლის იუბილე აღნიშნა, სახელწოდებით  “Dream Crazy”.

კომპანიამ შექნმა საიუბილეო ვიდეორგოლი, რომელიც Nike-ის ყველაზე შთამბეჭდავ კამპანიად არის მიჩნეული.

თუმცა, ვიდეორგოლმა დიდი  სკანდალი გამოიწვია, რადგან მთავარი გმირი, ამერიკულ საფეხბურთო მოთამაშე კოლინ კაპერნიკია.

კოლინი სკანდალის მიზეზი ჯერ კიდევ 2016 წელს გახდა, როდესაც მან თამაშის წინ, სახლემწიფო ჰიმნი შესრულებისას ფეხზე წამოდგონის ნაცვლად დაიჩოქა.

პროტესტის მიზეზად მან რასობრივი უთანასწორობა დაასახელა. ეს კამპანია იყო ძალიან თამამი ნაბიჯი Nike-ისგან, რომელმაც ბევრის უკმაყოფილება გამოიწვია და ბევრის კეთილგანწყობა მოიპოვა.

Just Do It – Nike-ის ემოციური სლოგანი, რომელიც მომხმარებლებს პრობლემის გადაწყვეტაში ეხმარება, ეს არის მარკეტინგული კამპანიის წარმატების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი.

Tropicana-ს არქტიკული მზე

Tropicana-ს არქტიკული მზე

Tropicana, რომელიც მთელ მსოფლიოში ცნობილია როგორც წვენების მწარმოებელი კომპანია, განახორციელა სარეკლამო კამპანია ,,არქტიკული მზე’’ კანადაში, ქალაქ ინუვიკში.

სწორედ ამ კამპანიის გამო კომპანიამ მოიპოვა ოქრო ფესტივალზე FAB Awards, სადაც ხდება კვებისა და სასმელების მწარმოებლების სარეკლამო კამპანიების შეფასება.

Tropicana-მ, ქალაქ ინუვიკის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ტერიტორიებზე, სადაც ზამთრის ყველაზე ცივი და დაბნელებული დღეებია და მოსახლეობა ზამთარში მზის ჩასვლის გარეშე ცხოვრობს, გადაწყვიტა მათთვის ეჩუქებინა ,,არქტიკული მზე’’.

სარეკლამო რგოლი გადაღებულია 2010 წელს ,ინუვიკის ჯიმ კოკის ბაღში.

“არქტიკული მზე” კამპანია შემუშავდა BBDO Toronto- ს შემოქმედებითი რეჟისორის, Ian MacKellar-ის მიერ, შემქმნელი – ადამ ბეილი, სამხატვრო ხელმძღვანელი – ჯონ ტერი. სარეკლამო რგოლის მუსიკა ეკუთვნის – Patrick Watson.

ანრი ფაიოლი და მისი პრინციპები McDonald’s-ის მართვაში

ანრი ფაიოლი და მისი პრინციპები McDonald’s-ის მართვაში

მენეჯმენტის ფრანგული მოდელის ფუძემდებლად გამოჩენილი მეცნიერი, ბრწყინვალე ინჟინერი-პრაქტიკოსი და წარმოების შესანიშნავი ორგანიზატორი ანრი ფაიოლი ითვლება (1841-1925). მან ყველაზე ჩამორჩენილი და გაკოტრების პირას მდგომი საწარმო, საფრანგეთის ერთ-ერთ უმდიდრეს დაწესებულებად აქცია. მისმა კვლევებმა დიდი წვლილი შეიტანეს კლასიკური მენეჯმენტის თეორიაში. 1918 წლის შემდეგ ფაიოლი გახდა საფრანგეთის მთავრობის მრჩეველი მრეწველობის მართვის საკითხებში.

ფაიოლი სწავლობდა მენეჯმენტის პრინციპებს მთელი ორგანიზაციისთვის. მისი „ადმინისტრაციული მენეჯმენტის“ არსი მდგომარეობს იმაში, რომ მართვა ეყრდნობა, არა ინდივიდებს, არამედ დადგენილ წესებსა და ინსტიტუტებს.

ფაიოლის ძირითადი იდეები 14 პრინციპს მოიცავს:

1. შრომის დანაწილება – რაც მაღალია მუშა-მოსამსახურეთა სპეციალიზაცია, რაც მეტად კონცენტრირდება მათი შრომა ერთ საქმეში, მით უფრო ზუსტად ასრულებენ ისინი ამ სამუშაოს.

2. უფლებები და პასუხისმგებლობა – ბრძანებების გაცემის უფლება და მენეჯერებზე დაკისრებული პასუხისმგებლობა არის მათი ძალაუფლების, ან მათი ავტორიტეტის შედეგი.

3. დისციპლინა – წარმატებული ბიზნესის მნიშვნელოვანი პირობაა. დისციპლინის გარეშე წარმატებას ვერცერთი კომპანია ვერ აღწევს.

4. ერთმმართველობა – ბრძანებას დასაქმებული მხოლოდ ერთი, თავისი უშუალო ხელმძღვანელისგან უნდა ღებულობდეს.

5. მიმართულების ერთიანობა და საერთო  სამუშაო გეგმა – ეს პირობა უზრუნველყოფს ქმედებათა შეთანხმებულობას და ძალისხმევათა კონცენტრაციას.

6. პირადი ინტერესის საერთოსათვის დამორჩილება – ერთი ადამიანისა და ჯგუფის ინტერესებიც კი არ უნდა იყოს მეტი, ვიდრე საერთო ამოცანა.

7. ანაზღაურება – უნდა იყოს მაქსიმალურად სამართლიანი და აკმაყოფილებდეს როგორც პერსონალს, ისე კომპანიას.

8. ცენტრალიზაცია – ცენტრალიზაციის ხარისხი იცვლება კონკრეტული სიტუაციის შესაბამისად.

9. სკალარული ჯაჭვი – ძალაუფლების ნებისმიერ დონეზე აუცილებელია ინიციატივა.

10. წესრიგი – მუშა მასალები საჭირო ადგილას საჭირო დროს უნდა იყოს განთავსებულნი, ეს ხელს შეუწყობს დანაკარგების შემცირებას.

11. სამართლიანობა – მენეჯერები უნდა იყვნენ მეგობრულები და სამართლიანები.

12. პერსონალის თანამდებობაზე ყოფნის ხანგრძლივობა – თანამშრომლების ხშირი ჩანაცვლება არაეფექტურია.

13. ინიციატივა – მენეჯერი უნდა აძლევდეს ხელქვეითს ინიციატივის გამოვლენის უფლებას.

14. კორპორატიული სული – ჰარმონია, პერსონალის თანხმობა დიდი ძალაა. აქედან გამომდინარე მენეჯერი უნდა გაურბოდეს თანამშრომელთა შორის უთანხმოების წარმოქმნას.

ფაიოლის პრინციპების უმრავლესობას დღესაც იზიარებენ მრავალი ქვეყნისა და სკოლის წარმომადგენელი მენეჯერები. მის მიდგომებს  დიდი წარმატებით იყენებენ საწარმოები და ქსელები, განსაკუთრებით ისინი, რომელთა ბიზნესი ითვალისწინებს გეოგრაფიულად დაშორებული მრავალი სავაჭრო წერტილის არსებობას.

ასეთი მიდგომის წარმატების ტიპიურ მაგალითს მაკდონალდსის რესტორნების ქსელი წარმოადგენს, რომელსაც მაღალი რეპუტაცია გააჩნია სწრაფი კვების დარგში მსოფლიო მასშტაბით. მაკდონალდსი წარმატებით უწევს კონკურენციას სხვა რესტორნებს.

მაკდონალდსი სწრაფი კვების რესტორნების უმსხვილესი ქსელია მსოფლიოში, რომელიც ყოველდღიურად 68 მილიონ მომხმარებელს ემსახურება. მისი ცენტრალური ოფისი მდებარეობს აშშ-ში, ქალაქ ჩიკაგოში.

ყველაფერი დაიწყო იმით, რომ 1940 წელს, კალიფორნიაში, ქალაქ სან–ბერნარდინოში,  ამერიკელმა ძმებმა – რიჩარდ და მორის მაკდონალდებმა გახსნეს ტიპიური ამერიკული ბარბექიუ რესტორანი, რომელიც მძღოლების მომსახურებაზე იყო გათვლილი.

იმ პერიოდში“მაკდონალდსი“ ჰამბურგერები მხოლოდ 15 ცენტი ღირდა. გარდა ჰამბურგერისა, ასევე გამოუშვეს 8 სახეობის საკვები: ჰამბურგერი, ჩიზბურგერი, უალკოჰოლო სასმელები, რძე, ყავა, კარტოფილის ჩიფსები და ნამცხვარი. ამ ყველაფერმა ამერიკის შეერთებულ შტატებში დიდი მოწონება დაიმსახურა.

1954 წელს, რეი კროკმა ძმები მაკდონალდსებისაგან შეიძინა ფრანჩაიზინგის ექსკლუზიური აგენტის უფლება. 1955 წელს კროკმა გახსნა McDonald’s – ის პირველი რესტორანი ქალაქ დეს-პლეინზში, ილინოისის შტატში. დღეს ეს რესტორანი კორპორაციის მუზეუმია. 1955 წელს კროკმა დაარეგისტრირა კომპანია McDonald’s System, Inc, ხოლო 1960 წელს მას ეწოდა McDonald’s Corporation. 1958 წლისთვის მაკდონალდსმა 100 მილიონი ჰამბურგერი გაყიდა.

შემდეგ წლებში გაიხსნა მისი ფილიალები ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვრებს გარეთ, რამაც დიდი წარმატება მოუტანა, 1983 წლის ბოლოს უკვე 7778 „მაკდონალდსის“ რესტორანი ფუნქციონირებდა მსოფლიოს 32 ქვეყანაში.

2009 წელს კორპორაციის კაპიტალი შეადგენდა 64, 2 მილიარდ აშშ დოლარს. 2015 წლიდან კორპორაციის პრეზიდენტი არის სტივ ისტერბრუკი. 2009 წელს ივნისისათვის,“McDonald’s“ სავაჭრო ნიშნის ქვეშ მსოფლიოს 118 ქვეყანაში ფუნქციონირებდა 32 060 რესტორანი, რომელთაგან 14 000 აშშ-ში მდებარეობს.

მაკდონალდსის ასეთ წარმატებას განაპირობებს ის პრინციპები, რომლებსაც მართვაში იყენებენ. აქ დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ დისციპლინას, რაც აუცილებელია ყველა კომპანიისათვის, წინააღმდეგ შემთხვევაში ვერცერთი ორგანიზაცია ვერ იარსებებს მის გარეშე. მაკდონალდსი დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს თანამშრომელთა დამოკიდებულებას, ისინი სამართლიანად იღებენ ანაზღაურებას. მათ შეუძლიათ ნებისმიერი აზრის გამოთქმა და ინიციატივის გამოჩენა, მათ მიეწოდებათ ყველა საჭირო ინფორმაცია, რის შედეგადაც იმატებს მათი ინტერესი სამუშაოს მიმართ. მიუხედავად იმისა, რომ ყველა თანამშრომელი განსხვავებულია, მათ აერთიანებთ საერთო ინტერესი – მაკდონალდსის განვითარებისკენ სწრაფვა. თანამშრომლები არ გამოხატავენ დისკრიმინაციას არცერთი ადამიანის მიმართ, რაც ხელს უწყობს ჰარმონიას მათ საქმიანობაში და ეხმარება უკეთესი შედეგების მიღწევაში. მაკდონალდსი ყველაფერს აკეთებს გუნდის სულისკვეთებისთვის, ამ ყველაფერს კი სასწაულების მოხდენა შეუძლია, ეს მიდგომები განაპირობებს მაკდონალდსის წარმატებას, პროდუქტიულობას და ეფექტურ მუშაობას.

ქალები ბიზნესში, რომლებიც შთაგაგონებენ

ქალები ბიზნესში, რომლებიც შთაგაგონებენ

ქალთა საკუთრებაში არსებული ბიზნესი კვლავაც განაგრძობს წინსვლას მიმდინარე ბაზარზე. ქალთა ბიზნესის კვლევის ცენტრის ცნობით, ქალი მეწარმეები ამერიკულ ეკონომიკის $2.3 ტრილიონს გამოიმუშავებენ და 18 მილიონზე მეტი ადამიანის დასაქმებას უზრუნველყოფენ.

არსებობს უამრავი მაგალითი ქალთა ბიზნესის წარმატების ისტორიების შესახებ, მაგრამ ჩვენ არ გვჭირდება ისტორიაში ღრმად შეჭრა, რათა აღმოვაჩინოთ ნამდვილი ქალი ბიზნეს ლიდერები. ბიზნესში მომუშავე ქალებმა დიდი დაბრკოლებები გადალახეს და ამჟამად სხვებისთვის ნათელი წერტილები არიან.

თითოეული ეს მაგალითი გვაჩვენებს სხვადასხვა სახის სირთულეებსა და წარმატებას. ზოგიერთ მათგანს, როგორც ყოფილ ვაშინგტონ პოსტის აღმასრულებელ დირექტორს, კეტრინ გრეჰემს, წარმოდგენა არ ჰქონდა თავისი შესაძლებლობების შესახებ მანამ, სანამ ტრაგედია არ შეემთხვა. სხვებს, როგორიცაა ოპრა ვინფრი, აქვთ განსაკუთრებული შინაგანი სიდიადე. როგორც უილიამ შექსპირმა განაცხადა, “არ გვეშინოდეს სიდიადის, ზოგიერთი დაიბადა დიადი, ზოგიერთმა მიაღწია სიდიადეს და ზოგიერთს სიდიადე წინ აქვს.“

კეტრინ გრეჰემი, ვაშინგტონ პოსტის აღმასრულებელი დირექტორი
გრეჰემის წინსვლა გამომცემლობით ლიდერობაში მისი რწმენის საფუძველზე შედგა. მისი ქმრის თვითმკვლელობის შემთხვევის შემდგომი დეპრესიის შედეგად კეტრინმა აირჩია ქმრის ადგილი პოსტის გამომცემლობით შეევსო. კეტრინს წარმოდგენა არ ჰქონდა იმ სიდიადის შესახებ, რაც წინ ელოდა, მაგრამ როგორც მის ავტობიოგრაფიაში “პერსონალური ისტორია” იყო ნათქვამი, “რაც მე ნამდვილად გავაკეთე ეს იყო ერთი ფეხის მეორეზე წინ გადადგმა, თვალების დახუჭვა და ზღვარს გადაბიჯება”. ამ სიმამაცემ იგი გახადა პირველი აღმასრულებელი დირექტორი ქალი Fortune 500-ის ერთ-ერთი კომპანიისა. კეტრინის წარმატება შეიძლება მისი სიტყვებით შეჯამდეს, “როცა გიყვარს ის რასაც აკეთებ და გრძნობ, რომ ეს რაღაც მნიშვნელოვანია _ რა შეიძლება იყოს ამაზე კარგი?“

რუთ ჰენდლერი,  Mattel & Barbie-ს შემქმნელი
კალიფორნიელი ქალი მეწარმე, რუთ ჰენდლერმა შეცვალა საკუთარი რწმენა გოგონების მიერ ქაღალდის თოჯინებით თამაშის შესახებ, მკერდიანი თოჯინები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ბავშვის თვითშეფასებისათვის. ამ რწმენამ გამოიწვია ის, რომ ყველამ იცოდა ბარბის შესახებ.  1945 წელს ავტოფარეხიდან,  Mattel გახდა Fortune 500-ის კომპანია. თვითგამოხატვის რუთისეული გაგება მოგვიანებით გაგრძელდა, როდესაც მან შეიმუშავა ძუძუს პროთეზი, რომელიც მასტოქტომიას მოჰყვა.  ფემინისტების მიერ დაწუნებული, ჰენილერის უნარი მისი ხედვის გამყარებაში აჩვენებს ყველა მცირე ბიზნესის მფლობელებისთვის საჭირო თვისებას.

მერი ქეი,  Mary Kay Cosmetics-ის დამფუძნებელი
ალბათ, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შთაბეჭდილება ქალთა შესაძლებლობებზე ბიზნესში წარმატებისთვის მერი ქეის პოზიტიური და ღია დამოკიდებულება იყო. მერი ქეი შევიდა გაყიდვების სამყაროში, როდესაც დაიწყო  Stanley Home Products-ისთვის მუშაობა. მთელი თავისი კარიერის მანძილზე მან მრავალი ჯილდო მიიღო და საპენსიო პერიოდში გადაწყვიტა სამეწარმეო plunge-ის აღება და ააშენა მისი “ოცნების ბიზნესი”. და ამ ბიზნესმა, მერი ქეის კოსმეტიკამ მილიონობით ადამიანის ცხოვრება შეცვალა. მერი ქეის წარმატებისთვის ადვილად არ მიურწევია, კომპანიის ჩაშვებიდან 1 თვით ადრე მისი მეუღლე გარდაიცვალა, მაგრამ მან თავისი ფილოსოფია შეინარჩუნა: “თუ ფიქრობ, რომ შეგიძლია, ე.ი. შეგიძლია, და თუ ფიქრობ, რომ არ შეგიძლია, მაშინ მართალი ხარ”.

ეს ქალები წარმოადგენენ ბიზნესმენების გავლენის ქვეშ მყოფ ქალთა მცირე შერჩევას. მათ ისტორიებში, რაც მათ საერთო აქვთ, არის ის, რომ წარმატების მიღწევა მარტივი არ არის. წარმატება სიძნელეებს და შერკინებებს გადის. არასოდეს დაკარგოთ თქვენი ხედვა მცირე ბიზნესის სიძნელეებში, ისინი დიადი მოთხოვნილებების წინაპირობაა.
TOYOTA-ს წარმატების ისტორია და “5 რატომ” წესი

TOYOTA-ს წარმატების ისტორია და “5 რატომ” წესი

იაპონიის თანამედროვე მენეჯმენტის მკვლევარი, გურუს კავადა წერდა: ტოიოტას საწარმოო სისტემა არის ყველაზე ნაყოფიერი და ეფექტური მეთოდი. ის არის გული ანუ ღერძი ჯასთ- ინ-თაიმ (Just In Time) მეთოდიკისა. ტოიოტას ყველაზე ნაკლები დრო სჭირდება მზა ავტომანქანის შეკვეთიდან მომხმარებლამდე მისატანად. ეს დრო უფრო ნაკლებია, ვიდრე თვით ჰონდასა და ნისანს შეუძლია ჰქონდეს. ამიტომ ტოიოტა უნდა იყოს მიზანი. როგორ უნდა მივაღწიოთ მას? კავადას ეს მრავალმნიშვნელოვანი კითხვა, დღევანდელ ბიზნეს-ლიდერებს და მენეჯერებს მოუწოდებს ტოიოტას ინოვაციური გამოცდილების უფრო დეტალური შესწავლისაკენ.

ტოიოტას კორპორაცია აღიარებულია მსოფლიოში როგორც წარმოების ყველაზე ინოვაციური და ეფექტური მართვის სისტემის შემქმნელი, რომელსაც დღეს უმაღლესი ეშელონების ტოპ- მენეჯერები ცდილობენ გამოიყენონ. ტოიოტაში შემუშავებული მართვის ეს სისტემა შეიძლება გამოვიყენოთ ნებისმიერი ორგანიზაციისთვის, ამიტომ მას უფრო ფართო მნიშვნელობა მიენიჭა და ეწოდა „ლინ მენეჯმენტი“.

მთელს მსოფლიოში ტოიოტა პირველ ადგილზე დგას ავტომობილების წარმოების რაოდენობით და გაყიდვების მოცულობით. ტოიოტას წარმატების ისტორიის საწყისები მე-19 საუკუნის ბოლოდან იღებს სათავეს და დაკავშირებულია საკიჩი ტოიოდას სახელთან. მას უწოდებენ „იაპონელ გამომგონებელთა მეფეს“ და „იაპონიის ინდუსტრიული რევოლუციის მამას“. 1985 წელს იაპონიის საპატენტო ბიურომ იგი შეიყვანა იაპონიის ისტორიაში 10 ყველაზე მნიშვნელოვანი და ცნობილი გამომგონებელის სიაში. მან გამოიგონა სხვადასხვა სახის ძაფის სართავი მოწყობილობები. ყველაზე ცნობილი იყო მისი ე.წ. ჯიდოკა (Jidoka) პრინციპის განმახორციელებელი სისტემა, რომლის აზრი იმაშია, რომ როდესაც პრობლემა წარმოიქმნებოდა (როცა ძაფი წყდებოდა), მანქანა თავადვე ჩერდებოდა. ჯიდოკას ეს (ავტონომიური ავტომაციის) პრინციპი, ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია იმ მეთოდისა, რომელიც საფუძვლად დაედო 1930-იან წლებიდან ცნობილი ტოიოტას წარმოების სისტემას.

საკიჩი ტოიოდას ეკუთვნის „5 რატომ“ წესი, რომლის აზრი მდგომარეობს შემდეგში: როცა პრობლემა წარმოიქმნება მის გადასაჭრელად ხუთჯერ მიყოლებით დასვი კითხვა ,,რატომ?’’ და პასუხის კვალობაზე მოიძიე წყარო, ანუ სათავე პრობლემისა, თუ რა იყო ძირი მიზეზისა, რამაც საბოლოოდ წარმოქმნა ეს პრობლემა.

მაგალითი: ჩემი მანქანა არ იქოქება. გვაქვს პრობლემა. დავსვათ კითხვა: 1) რატომ? – აკუმულიატორი დაჯდა; 2)  რატომ?  – მექანიზმი არ მუშაობს; 3) რატომ? – მექანიზმს ქამარი გაუწყდა; 4) რატომ? – მექანიზმი არასდროს გამოცვლილა; 5) რატომ? – არ ვარემონტებდით დროულად მანქანას სქემის მიხედვით.

ეს არის პრობლემის ძირის, მისი გამომწვევი მიზეზის ძიების პროცესი. საზოგადოდ შეკითხვები „რატომ“ შეიძლება გაგრძელდეს, მაგრამ როგორც წესი, პრობლემის მოსაძებნად უმეტეს შემთხვევაში 5 რატომ საკმარისია.

,,5 რატომ’’-ის მეთოდიკა არის საბაზისო ტიოტას მენეჯმენტში; რატომ? კითხვის ხუთჯერ გამეორებით პრობლემის არსი ცხადი ხდება, რაც აადვილებს მისი გადაჭრის გზებს.

ტოიოტას ავტოწარმოება ოფიციალურად 1937 წლიდან დაიწყო როდესაც კიიჩირო ტოიოდას ვაჟმა დააფუძნა კომპანია „ტოიოტა მოტორ კომპანი“. მას წინ უძღოდა ავტომობილის ძრავის შექმნა 1934 წელს და პირველი სამგზავრო ავტომობილის დამზადება სახელწოდებით „ტოიოდა“, 1936 წელს.

სიტყვა „ტოიოდა“ სიტყვა-სიტყვით ნიშნავს „ნაყოფიერ ბრინჯის ყანას“, რაც ძველი სტილის ფერმერულ მეურნეობას გულისხმობდა, ამის გამო კომპანიას მალევე შეეცვალა დასახელება. 1937 წლიდან განხორციელდა მისი რებრენდინგი და კომპანია დარეგისტრირდა როგორც „ტოიოტა მოტორ კომპანი“.

1950 წელს, მას შემდეგ, რაც ტოიოტას ხელმძღვანელი, ეიჯი ტოიოდა ესტუმრა ფორდის ქარხანას მიჩიგანის შტატში, ტოიოტამ გადმოიღო ფორდის მასიური წარმოების მეთოდოლოგია და განავითარა იგი ხარისხობრივი თვალსაზრისით. ეიჯი ტოიოდა ურთიერთობდა ტაიჩი ონოსთან, ვეტერან მემანქანე-პრაქტიკოსთან, რომელთან თანამშრომლობით განავითარა კონცეფცია – ტოტალური ხარისხის მენეჯმენტი. მათ შექმნეს ე.წ. ,,კანბან სისტემა’’, საწარმოო უბანზე ასაწყობი ნაწილების დანომრვა-ეტიკეტირების სისტემა. ეს სისტემა შემდგომში იქცა შტრიხკოდების წინამორბედი. მათ გამოიგონეს კაიზენის მეთოდი, ანუ საწარმოს მუდმივი განვითარების ტოტალური პროცესი, რომელიც განაპირობებს საბოლოო მიზნის – წარმოების ხარჯების მაქსიმალური შემცირება პროდუქციის ხარისხის მაქსიმალურ გაუმჯობესებასთან ერთად – მიღწევას.

1950 წლებში ეიჯი ტოიოტამ, მართალია ვერ შეძლო წარმატება მოეპოვებინა ამერიკის ბაზარზე სედანის ტიპის ტოიოტა ,,კროუნით”, მაგრამ 60-იან წლებში მან უკვე შეძლო გაეტარებინა კომპანიაში ეფექტიანი პოლიტიკა და რეფორმები; დაძლია წინა პრეზიდენტის ფუკიო ნაკაგავას შეცდომები და ტოიოტა კოროლათი (რომელიც აღჭურვილი იყო ეკონომიური ინოვაციური 1,0 ძრავით, მსოფლიოში პირველი ინოვაციური ავტომობილის კონდიციონერითა და იმ დროისთვის ასევე ინოვაციური სიჩქარის ავტომატური გადამრთველი კოლოფით) შეძლო და დაიპყრო ამერიკული ბაზარი.

80-იან წლებში ტოიოტამ ამერიკული ბაზარი მეორეჯერ დაიპყრო ტოიოტა ლექსუსის ბრენდით ამჯერად უკვე ძვირადღირებული მანქანების სეგმენტში.

ტაიჩი ონო იაპონიაში აღიარებულია როგორც ტოიოტას საწარმოო მეთოდოლოგიის ავტორი. მან დაწერა რამდენიმე წიგნი, მათ შორის, ცნობილი: „ტოიოტას წარმოების სისტემა, ანუ რა ხდება დიდი მაშტაბის წარმოებაში“. ონოს ეგიდით ტოიოტას საწარმოში შემუშავებული უმნიშვნელოვანესი მეთოდოლოგია – ჯასთ-ინ-თაიმი (Just In Time) – გავრცელდა არა მარტო საწარმოებში, არამედ სერვისის სფეროზეც, რამაც კომპანიებში გააუმჯობესა გაყიდვები და კლიენტებთან ურთიერთობის პერსპექტივები.

ფრანგული ბრენდი L’Oreal – რთული გზა წარმატებისაკენ

ფრანგული ბრენდი L’Oreal – რთული გზა წარმატებისაკენ

საფრანგეთი ერთ-ერთია იმ ქვეყნებს შორის, სადაც მრავალი კომპანია შეიქმნა და რომლებიც დღემდე წარმატებით ფუნქციონირებენ. საფრანგეთში სასურველი პოზიციის დაკავება დიდ ძალისხმევასა და საჭირო უნარების გამოვლენას მოითხოვს. სტატიაში მოგიყვებით, ერთ-ერთ უმსხვილეს კომპანია L’Oreal-ზე, აგრეთვე იმაზე, თუ როგორ ხდება მმართველი კადრების მომზადება საფრანგეთში და რა გზის გავლა უხდებათ ახალგაზრდებს დასახული მიზნის მისაღწევად.

საფრანგეთში არის სკოლები, რომლებიც სახელმწიფო მმართველობის პროფესიულ მომზადებაზე არიან ორიენტირებულნი. უმაღლესი და საშუალო დონის ბევრი მენეჯერი, ადმინისტრირების ეროვნული სკოლის კურსდამთავრებულია. უნივერსიტეტებისა და უმაღლესი პროფესიული კომერციული სკოლების გარდა კადრების მომზადებას, გადამზადებას და კვალიფიკაციის ამაღლებას უზრუნველყოფს სპეციალიზებული ცენტრების ფართო ქსელი.

განათლების ფრანგულ სისტემაში არ არსებობს თანაბარი შესაძლებლობები, ვინაიდან ელიტარულ სკოლებში და უნივერსიტეტებში ჩაბარება ყველას არ შეუძლია. ამას მხოლოდ ყველაზე ნიჭიერი და კარგად მომზადებული აბიტურიენტები ახერხებენ, რომლებიც ამავდროულად წარმატებული და შეძლებული ოჯახის შვილები არიან.

ფრანგი მენეჯერის სტატუსი განისაზღვრება არა იმდენად პირადი დამსახურებით, რამდენადაც წარმომავლობით, ასაკით, განათლებით, ორატორული ხელოვნების ფლობითა და სხვა. მენეჯერის სტატუსის მიღება ნიშნავს კარიერული ნახტომის განხორციელებას. ყველაზე პრესტიჟულად ითვლება სახელმწიფო სამსახური, რომელში მოხვედრასაც ყველა ფრანგი ისწრაფვის. ამის ერთ-ერთი მიზეზი ის გახლავთ, რომ სახელმწიფო სექტორის ანაზღაურება გაცილებით მაღალია კერძო ბიზნესში არსებულ ანაზღაურებაზე.

მსხვილი კომპანიების მმართველთა უმრავლესობა თავის კარიერას სახელმწიფო სამსახურში იწყებდა და მხოლოდ ამის შემდეგ ხდებოდა მსხვილი საწარმოს მმართველი. ის ფაქტი, რომ ფრანგული კომპანიების მენეჯერების დიდი ნაწილი ყოფილი სახელმწიფო მოხელეები არიან, სახელმწიფოსა და ბიზნესის მჭიდრო და ეფექტიანი თანამშრომლობის საფუძველს წარმოადგენს.         

თუ შევადარებთ ფრანგულ მმართველობით კადრებსა და ბრიტანულ მენეჯერებს, აღმოჩნდება, რომ ეს უკანასკნელნი ადამიანური რესურსების მართვაზე არიან ორიენტირებულნი მაშინ, როდესაც მმართველობითი კადრები ორგანიზაციის სტრატეგიულ და დაგეგმვით როლს ასრულებენ. ამიტომაცაა, რომ საფრანგეთში თანამდებობები, რომლებსაც იკავებენ მმართველობითი კადრები, განსაკუთრებული სტატუსის მატარებლები არიან.

ფრანგულ ორგანიზაციებში საერთო-მმართველობითი პოზიციების დასაკავებლად სამსახურში მიღება და შემდგომი სწავლება ხორციელდება სასწავლო დაწესებულების  პრესტიჟულობისა და გამოსაშვები გამოცდების შედეგების გათვალისწინებით.

საფრანგეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი კომპანია L’Oréal ახალგაზრდა კურსდამთავრებულებს სთავაზობს მენეჯმენტის ტრენინგ პროგრამას, რომელიც ხელს უწყობს მათ განვითარებასა და კარიერულ წინსვლას. ყოველწლიურად თითქმის 650 ახალგაზრდა კურსდამთავრებული უერთდება ამ პროგრამას. კომპანიის ტრენინგ პროგრამა მოიცავს 6-დან 18 თვემდე სწავლებას. L’Oréal საშუალებას აძლევს კურდამთავრებულებს შეიძინონ არა მხოლოდ პროფესიული, არამედ ცხოვრებისეული უნარები. გამორჩეული შედეგების მქონე ახალგაზრდა სპეციალისტებს შემდგომ უფრო მნიშვნელოვან თანამდებობაზე აწინაურებენ.

L’Oréal ერთ-ერთი უმსხვილესი კომპანიაა, რომელიც შეიქმნა 1909 წელს, მისი დამფუძნებელი კი ფრანგი ქიმიკოსი  ეჟენ შუელერია. ,,არასოდეს ვიქნები მდიდარი’’- განაცხადა ერთხელ ქიმიკოსმა. ყველაფერი კი ასე დაიწყო:

26 წლის, ლაბორანტის თანაშემწე, ეჟენ შუელერის ღარიბულად მოწობილ ბინაში აცრემლებული მეუღლე დახვდა, რომელიც განიცდიდა მის წარუმატებელ სწრაფვას სილამაზისკენ. დახვეული ქერა თმების მაგივრად, მის ატირებულ სახეს ,,თივის კონა’’ ფარავდა. ამის შემდეგ, ქმარი დაჰპირდა მას, რომ მისთვის შექმნიდა საღებავს, რომლის გამოყენების შემდეგაც, მისი მეუღლის თმების ხილვითაც მსოფლიო აღტაცებული დარჩებოდა. მადამ შუელერი ვერც კი ივარაუდებდა, რომ სულ მალე მეუღლისგან საჩუქრად არა მარტო ჯადოსნურ საღებავს, არამედ საკუთარ საძინებელ ოთახში თმის საღებავის მცირე საწარმოსაც მიიღებდა.

ეჟენ შუელერი წარმოშობით ფრანგი გახლდათ, ის 1881 წელს  კონდიტერის ოჯახში დაიბადა. კოლეჯში სწავლის დროს იგი გატაცებული იყო ქიმიით. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ ეჟენი სწავლას აგრძელებს სორბონის უნივერსიტეტში, რომელსაც ამთავრებს 1903 წელს ინჟინერ–ქიმიკოსის დიპლომით. 

1909 წელს საკუთარ ორ ოთახიან ბინაში ეჟენი ქმნის ფრანგულ, თმის უსაფრთხო საღებავების კომპანიას “La Société Française des Teintures Inoffensives”, რომელიც 1939 წელს ღებულობს სახელს  კომპანია ლორეალი (L’Oreal).  დასახელება შედგება ორი ფრანგული სიტყვისგან :  l’or – რომელიც ნიშნავს ოქროს და l’aureole – შარავანდედს. 

1909 წელს ახალგაზრდა მეწარმე ბუღალტერ ეპერნეს შეხვდა, რომელმაც მემკვიდრეობად 25 ათასი ფრანკი მიიღო. მადამ ეპერნე და მისი მეგობრები აღტაცებულნი იყვნენ L’Aureale-ის საღებავის ხარისხით. შუელერი დიდი გატაცებით უამბობდა ეპერნეს ახალი იდეების შესახებ. მან უდიდესი გამბედაობა გამოიჩინა და მოულოდნელად მიღებული სიმდიდრე ერთი შეხედვით უპერსპექტივო საწარმოში დააბანდა.

შუელერმა უპირველეს საქმედ ამ ფირმის გაფართოება მიიჩნია. იგი ლუვრის ქუჩაზე, ოთხოთახიან ბინაში გადავიდა. სავაჭრო აგენტად რუსეთის სამეფო კარის ყოფილი პარიკმახერი დაიქირავა და საკუთარი პროდუქციის რეკლამა აქტიურად დაიწყო.

სწრაფად იზრდებოდა L’Oreal-ის თანამშრომლების რიცხვიც. კომპანიის დაფუძნებიდან სულ რაღაც ერთი წლის შემდეგ, იხსნება მისი ახალი წარმომადგენლობა იტალიაში. 1914 წელს კი ეჟენის ფირმის სავაჭრო აგენტები მუშაობენ მთელს ევროპაში. კომპანია L’Oreal-ისთვის 1920-იანი წლები აყვავების ხანა იყო. ლუვრის ქუჩაზე, შუელერის ბინაში განთავსებულ კომპანიას ის ფართობი უკვე აღარ ჰყოფნიდა. შუელერმა კლაველის ქუჩაზე თავისი პირველი ქარხანა გახსნა. იქ უკვე 100 ადამიანი მუშაობდა.

ეჟენ შუელერმა თმის საღებავზე აშკარად გაზრდილ მოთხოვნას, 1929 წელს ახალი, ორგანული საღებავ Imedia-ს გამოშვებით უპასუხა. ახალმა პროდუქტმა ბაზარზე ნამდვილი ფურორი მოახდინა. მსგავს საშუალებებს მანამდე ასეთი ბუნებრივი ელფერი არასდროს ჰქონიათ. მოკლედ, ახალმა პროდუქტმა ქალთა გულები ჯერ საფრანგეთში, ხოლო შემდეგ საზღვარგარეთაც დაიპყრო. 1935 წლისათვის კომპანია L’Oreal-ის წარმომადგენლები თავიანთ პროდუქციას იტალიაში, ავსტრიაში, შეერთებულ შტატებში, ბრაზილიაში ყიდდნენ და კლიენტების ნაკლებობას ნამდვილად არ განიცდიდნენ.

როგორც აღვნიშნეთ, 1939 წლიდან კომპანიის ოფიციალური სახელი ხდება L’Oreal, მთავარი ოფისით პარიზში და ლაბორატორიით, რომელშიც იქმნება ახალი კოსმეტიკური საშუალებები. 1939 წლისათვის, სამრეწველო ჯგუფ L’Oreal-ში 1000-ზე მეტი ადამიანი შრომობდა. მათ შორის შუელერის ქალიშვილი – ლილიანიც იყო, რომელიც ზაფხულის არდადეგების დროს, თმის საღებავის შეფუთულ პროდუქციას ეტიკეტებს აწებებდა.

მეორე მსოფლიო ომის და მის შემდეგ პერიოდში კომპანია ლორეალი შეუჩერებლად აგრძელებდა მუშაობას. დანიაში პროდუქციის მიწოდება ველოსიპედების საშუალებით ხდებოდა.

კომპანიის უდიდესი წარმატებით საქმიანობამ ეჟენ შუელერი გამოჩენილ საზოგადო მოღვაწედ გადააქცია. ამ ადამიანმა საკუთარი ბიზნესი ნულიდან დაიწყო და უდიდესი მწვერვალები დაიპყრო.

შუელერმა პროფესიონალური ჟურნალის ,,თქვენი სილამაზე’’ გამოშვება დაიწყო. მასში იგი ერთდროულად მთავარი რედაქტორის, მხატვრისა და მდივნის მოვალეობებს ასრულებდა. ეს ჟურნალი 50 000-იანი ტირაჟით გამოდიოდა.

1950-იან წლებში, ტელევიზიის ამუშავების შემდეგ, აქტიურად განვითარდა რეკლამის ახალი სახეობა. ხელოვნების ჭეშმარიტ ნიმუშად გადაიქცა შუელერის უშუალო მონაწილეობით გადაღებული ზოგიერთი სარეკლამო რგოლი. მათ შორის, 1953 წელს შექმნილმა რეკლამამ ,,ოსკარის’’ პრემიაც კი დაიმსახურა. იმავე წელს, გარდაცვალებამდე ოთხი წლით ადრე, ეჟენ შუელერმა ამერიკაში კომპანია L’Oreal -ის პირველი ფილიალი გახსნა.

1957 წელს, ეჟენ შუელერის გარდაცვალების შემდეგ, კომპანიის მმართველი ხდება ფრანსუა დალი. მისი ხელმძღვანელობით კომპანია საგრძნობლად ვითარდება კვლევითი მიმართულებით. ამავე დროს L’Oreal-ის კომპანიის მიერ  ახალი ბრენდების შესყიდვა  და ახალ მიმართულებზე მუშაობა ხორციელდება. L’Oreal-ის სამეცნიერო–კვლევით ლაბორატორიაში იწყება სახის კანის მოვლის საშუალებების, დეკორატიული კოსმეტიკის და პარფიუმერიის შექმნა.

1970-იან წლებში ამ კომპანიამ შემოიერთა ცნობილი ფირმები, როგორებიცაა Biotherm, Laboratoires Vichy, ფარმაცევტული ცენტრი Synthelabo, სავაჭრო ნიშანი Gemey.

1974 წელს პარტნიორობის ხელშეკრულება ფორმდება კომპანია ნესთლესთან (Nestle), რომლის მიხედვითაც ეჟენ შუელერის ქალიშვილი ლილიან ბეტტანკური გახდა  51%-ის, ხოლო კომპანია ნესთლე (Nestle) – 49% –ის მფლობელი.

ამჟამად კომპანია ლორეალის 27,5% წილის მფლობელია ქალბატონი ბეტტანკური, 26,4% წილის კომპანია ნესთლე (Nestle), ხოლო დანარჩენი წილი ეკუთვნით კერძო პირებს და ფონდებს. ლილიან ბეტტანკური მსოფლიოს ყველაზე მდიდარ ადამიანებს შორის იყო.

2005 წელს პირველად თავისი არსებობის ისტორიაში ბრენდმა L’Oreal-მა მამაკაცთა აუდიტორიასაც მიაქცია ყურადღება, გამოუშვა მათთვის განკუთვნილი პროდუქცია.

2006 წლიდან კომპანია L’Oreal-ის პრეზიდენტი და გენერალური დირექტორია ჟან პოლ აგონი, რომელმაც ამ ფირმაში 30 წელიწადზე მეტი ხნის გამოცდილება დააგროვა.

სამრეწველო ბიზნეს-ჯგუფ L’Oreal-ის მიერ გამოშვებული პროდუქცია მსოფლიოს 150 ქვეყანაშია წარმოდგენილი. ამ სამრეწველო ბიზნეს-ჯგუფში 98 ეროვნების 65 ათასი თანამშრომელი საქმიანობს. მათ შორის 3 ათასზე მეტი მკვლევარია. გახსნილია და წარმატებით ფუნქციონირებს 18 სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი, რომელიც ქიმიის, ფიზიკის, ბიოლოგიის, მედიცინის, ტოკსიკოლოგიის, ფარმაცევტიკის, ნანოტექნოლოგიების მი-მართულებით მუშაობენ.

დღესდღეობით, ბიზნეს-ჯგუფი L’Oreal 25 უმსხვილესი საერთაშორისო სავაჭრო ნიშნის მფლობელია, რომლებიც ერთმანეთს ავსებენ და ცხოვრების სხვადასხვა სტილს შეესაბამებიან. კომპანიას გააჩნია სილამაზის სფროში მუშაობის საუკუნოვანი გამოცდილება. კოსმეტიკური ბაზრის მსოფლიო, კოსმეტიკური ბიზნესისა და სამეცნიერო კვლევების აღიარებული ლიდერი. L’Oreal Group-ს უმსხვილეს ბაზრებზე ევროპაში, იაპონიაში, ამერიკაში მყარი პოზიცია უკავია. მის ასორტიმენტში ორი ათასზე მეტი დასახელების პროდუქციაა. დღეს კომპანია ლორეალი კოსმეტიკურ ბაზარზე მუშაობს ოთხი მიმართულებით: თმის საშუალებები, დეკორატიული კოსმეტიკა, კანის მოვლის საშუალებები და პარფიუმერია. L’Oréal Group –ს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი ბრენდები, როგორებიცაა L’Oreal Paris, Garnier, Maybelline, L’Oréal Professionnel, Redken, Lancôme, Biotherm, Parfums Giorgio Armani, Cacharel, Ralph Lauren, Helena Rubinstein, Vichy.  

ეს ფირმა არის ერთადერთი კოსმეტიკური ბიზნეს-ჯგუფი, რომელიც გაყიდვების ყველა არხებს – პროფესიონალ სტილისტებს, პარფიუმერიულ მაღაზიებს, სუპერმარკეტებს, აფთიაქებს, საფოსტო კატალოგებსა და ინტერნეტს წარმატებით იყენებს.